U sledećoj fazi svog "života" postaće crveni džin, a u poslednjoj crni patuljak. Nema razloga za paniku – Sunce je sada u najboljim godinama i grijaće nas još dugo.
Koliko je vremena preostalo Suncu?
Ostale su milijarde godina do "gašenja" Sunca. Zvijezda koju kroz svemir prate sve planete i asteroidi Solarnog sistema dosegla je gotovo polovinu svog životnog vijeka. Prije 4.600.000.000 godina (4,6 milijardi), poslije stotina miliona godina gravitacionog sabijanja vodonika, Sunce se "upalilo" kada je u centru nastao ogroman pritisak i visoka temperatura, čime je počeo proces nuklearne fuzije.
Vodonik pod ekstremnim uslovima postaje helijum, a preobražena materija se u obliku fotona energije probija do površine Sunca milionima godina. Razlog za to je nasumično sudaranje tih fotona sa neizmjerno gustom plazmom dok se kreću ka površini zvijezde. Helijum će se s vremenom pretvarati u teže hemijske elemente - ugljenik i kiseonik. Procijenjuje se da će Sunce sijati još oko pet milijardi (5.000.000.000) godina, do izlaska sa glavne sekvence.
Koja je stvarna veličina Sunca?
Sunce je ogromno u odnosu na sve planete. Naša zvijezda ima prečnik od 1.393.000 kilometara, što je 109 puta više od prečnika Zemlje. Sunce je oko 109 puta šire od Zemlje, a po zapremini je oko 1,3 miliona puta veće.
Zemlja je patuljak čak i u odnosu na Jupiter, jer je najveća planeta Solarnog sistema hiljadu puta veća od naše planete (po zapremini). Ipak, kada se poredi sa ostalim zvezdama, Sunce je mala zvijezda. Zbog toga ono nikada neće eksplodirati kao supernova, pa njegov kraj neće predstavljati "vatromet" na 26.000 svjetlosnih godina od centra Mliječnog puta - naše galaksije.
Šta predstoji "sredovječnom" Suncu?
Naša zvijezda je sada u stabilnom odnosu između ogromne gravitacije (prouzrokovane nevjerovatnom masom Sunca koja sabija sve prema centru) i suprotne sile koja teži da raznese materiju ka površini i svemiru (energija nuklearne fuzije – stvaranje helijuma iz vodonika).
Ogromne količine vodonika se postepeno iscrpljuju. Stabilno zračenje Sunca trajaće još milijardama godina, a dramatične promjene će se desiti za pet milijardi godina, kada bude preostalo malo vodonika za fuziju i kada se teži elementi sabiju u centru zvijezde. Kada gravitacija prevlada i poremeti se balans snaga, Sunce će početi da se širi ka planetama i ubrzo će potpuno progutati Merkur i Veneru. Tada će postati crveni džin, kako se ta pojava klasifikuje u astrofizici.
Što se Zemlje tiče, taj "naduvani" crveni džin zakloniće cijelo nebo, a ekstremna toplota spržiće sve na površini, dok će okeane pretvoriti u vodenu paru koju će solarni vjetrovi oduvati u kosmos. Kada crveni džin odbaci svoje spoljašnje slojeve gasova, u prostoru nekadašnjeg Solarnog sistema stvoriće se planetarna maglina. Šta će ostati na mestu nekadašnje zvijezde?
Poslije "crvenog džina" ostaće "bijeli patuljak"
U centru planetarne magline i nekadašnjeg crvenog džina, za pet milijardi godina ostaće samo malo, gusto jezgro. To će biti "bijeli patuljak" sa prečnikom od oko 13.000 kilometara, što je približno veličini Zemlje. To nevjerovatno gusto jezgro sastavljeno pretežno od ugljenika (koji se prema nekim teorijama kristalizuje u ogromni dijamant) i kiseonika, hladiće se milijardama godina, jer će proces nuklearne fuzije biti prekinut.
U izuzetno dalekoj budućnosti, nakon vremena dužeg od starosti današnjeg svemira, bijeli patuljak bi se mogao ohladiti do tamnog i hladnog objekta poznatog kao crni patuljak – teorijskog krajnjeg stadijuma evolucije ovakvih zvijezda. U predstojećim stotinama milijardi godina, svemir će se sve brže širiti pod dejstvom tamne energije. Rastezaće se sve – od atoma do zvijezda – kidajući materiju dok svemir ne postane potpuno mračan i hladan.
(N1)
